Điều Chỉnh Quy Hoạch Thành Phố Đà Nẵng Giai Đoạn 2021-2030, Tầm Nhìn Đến Năm 2050
Thành phố Đà Nẵng đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với kế hoạch điều chỉnh quy hoạch từ năm 2021 đến 2030, hướng tới tầm nhìn dài hạn đến năm 2050. Kế hoạch này tập trung vào việc tổ chức không gian các hoạt động kinh tế - xã hội theo ba vùng chức năng chính, kết hợp với việc hình thành các hành lang kinh tế và cụm động lực phát triển. Mục tiêu là khai thác tối đa tiềm năng và lợi thế của từng vùng, đồng thời giảm thiểu xung đột giữa các ngành kinh tế trụ cột, đảm bảo phát triển bền vững và dài hạn.
Dưới đây là chi tiết về ba vùng chức năng chính, được thiết kế để thúc đẩy sự phát triển hài hòa, kết nối chặt chẽ giữa các khu vực.
1. Vùng Chức Năng Kinh Tế Công Nghiệp - Dịch Vụ Ven Biển Phía Đông
Đây là vùng động lực kinh tế chính và lớn nhất của Đà Nẵng, bao phủ 54 xã, phường ở khu vực đô thị và đồng bằng ven biển. Với lợi thế vượt trội về nguồn nhân lực chất lượng cao, quản lý đô thị hiện đại và hạ tầng kỹ thuật tiên tiến, vùng này được định vị là trung tâm dịch vụ chiến lược, bao gồm Khu thương mại tự do và Trung tâm tài chính quốc tế. Hạ tầng kinh tế phát triển mạnh mẽ, kết nối quốc tế qua hệ thống cảng biển Liên Chiểu, Tiên Sa, Kỳ Hà; sân bay quốc tế Đà Nẵng và Chu Lai; cùng các tuyến đường sắt Bắc Nam, cao tốc Bắc Nam, quốc lộ và tỉnh lộ. Ngoài ra, vùng còn tập trung các trường đại học, viện nghiên cứu – những "vườn ươm" nhân tài chất lượng cao – cùng các khu kinh tế mở, khu công nghệ số, khu công nghiệp.
Vùng này đóng vai trò hạt nhân đa chức năng, dẫn dắt lĩnh vực dịch vụ, đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đào tạo nhân lực. Các hoạt động kinh tế chính tập trung vào ba cụm động lực:
- Cụm động lực thương mại dịch vụ phía Bắc: Liên kết khu vực trung tâm Đà Nẵng - Hội An - Điện Bàn.
- Cụm động lực thương mại, dịch vụ, du lịch và đô thị mới liên kết Bắc - Nam: Tập trung tại khu vực Nam Hội An, bao gồm Duy Xuyên - Thăng Bình - Quế Sơn.
- Cụm động lực công nghiệp, dịch vụ và logistics phía Nam: Phát triển tại Chu Lai - Tam Kỳ - Núi Thành.
Các cụm này có mối liên hệ chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau và kết nối với các địa phương lân cận như thành phố Huế và tỉnh Quảng Ngãi qua hành lang kinh tế Bắc - Nam dọc Quốc lộ 1A, cao tốc Bắc - Nam, đường ven biển và đường sắt Bắc Nam. Đồng thời, kết nối với khu vực miền núi và trung du qua các trục kinh tế Quốc lộ 14D, 14E và 40B.
2. Vùng Chức Năng Nông Nghiệp, Lâm Nghiệp Khu Vực Trung Du Và Miền Núi Phía Tây
Vùng này bao gồm toàn bộ 37 xã ở khu vực trung du và miền núi phía Tây, tập trung vào sản xuất nông nghiệp và lâm nghiệp là chính, gắn liền với đời sống nông thôn. Cụ thể:
- Khu vực trung du: Chuyên về nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, hướng tới gia tăng giá trị xuất khẩu. Với vị trí giáp vùng đô thị - công nghiệp - dịch vụ phía Đông, khu vực này sẽ hưởng lợi từ các tác động lan tỏa, thúc đẩy phát triển dịch vụ như thương mại và du lịch.
- Vùng miền núi phía Tây: Với địa hình phức tạp, dân cư phân bố thưa thớt theo dạng "điểm - tuyến", kinh tế chủ yếu dựa vào lâm nghiệp. Vùng này đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ rừng, hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số và thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Với diện tích rừng rộng lớn, bao gồm Vườn quốc gia Sông Thanh, một phần Vườn quốc gia Bạch Mã, Khu dự trữ thiên nhiên Ngọc Linh, Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Sao la Quảng Nam, Khu bảo tồn voi..., vùng này là "lá phổi xanh" bảo vệ nguồn nước và đảm bảo phát triển bền vững cho thành phố cũng như quốc gia. Ngoài lâm nghiệp, vùng còn phát triển trồng cây dược liệu quý như Sâm Ngọc Linh, Quế Trà My, sa nhân, đẳng sâm... và có tiềm năng lớn trong ngành kinh tế mới như mua bán tín chỉ carbon.
Các hoạt động kinh tế được tổ chức dọc theo các hành lang kinh tế, khu vực cửa khẩu và đầu mối giao thông:
- Hành lang Bắc – Nam: Dọc đường Đông Trường Sơn và đường Hồ Chí Minh, tập trung khai thác khoáng sản, nông lâm nghiệp, bảo tồn văn hóa dân tộc thiểu số và làm cửa ngõ giao thương với Tây Nguyên và thành phố Huế.
- Hành lang Đông – Tây: Bao gồm ba trục:
- Dọc Quốc lộ 40B: Kết nối du lịch biển với miền núi, vùng căn cứ cách mạng, trung du Xứ Quảng và dược liệu quý.
- Dọc Quốc lộ 14E và đường Hồ Chí Minh qua Khâm Đức: Kết nối với cửa khẩu quốc tế Bờ Y, giao lưu với Tây Nguyên và Nam Lào - Bắc Campuchia.
- Dọc Quốc lộ 14D: Kết nối cửa khẩu quốc tế Nam Giang, thúc đẩy kinh tế Đông - Tây 2.
- Khu vực cửa ngõ: Như Tây Giang - Kà Lừm (XeKong - Lào), Nam Giang - Đắc Tà OC, Tây Nguyên - Bờ Y, định hướng phát triển dịch vụ thương mại và xuất nhập khẩu.
- Đầu mối giao thông: Phát triển dịch vụ thương mại, du lịch sinh thái, cộng đồng, khám phá... đồng thời bảo tồn văn hóa dân tộc thiểu số và nâng cao đời sống nhân dân.
3. Vùng Không Gian Biển Và Hải Đảo
Không gian biển và hải đảo của Đà Nẵng được khai thác trong bối cảnh liên kết vùng, đảm bảo tính liên thông và phát huy vai trò động lực của thành phố. Ngoài các khu vực dành cho quốc phòng, an ninh và những vùng cấm hoặc hạn chế khai thác theo pháp luật, không gian biển và ven bờ được định hướng sử dụng tổng hợp với mật độ cao, ưu tiên các ngành: du lịch và dịch vụ biển chất lượng cao, kinh tế hàng hải, cảng biển và logistics, khai thác chế biến thủy sản, công nghiệp ven biển, đô thị lấn biển, năng lượng tái tạo và các ngành kinh tế biển mới. Các khu vực có giá trị sinh thái đặc thù sẽ ưu tiên bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái và bảo vệ môi trường.
Đặc biệt, huyện đảo Hoàng Sa tiếp tục khẳng định vai trò chiến lược trong phát triển không gian biển của thành phố và quốc gia. Định hướng khai thác kết hợp chặt chẽ giữa kinh tế biển, bảo tồn hệ sinh thái, quốc phòng an ninh và bảo vệ chủ quyền. Các hoạt động chính bao gồm khai thác thủy sản hợp pháp có kiểm soát, nghiên cứu kinh tế biển mới, và hoàn thiện hệ thống cảng cá cùng khu neo đậu tránh bão theo quy hoạch đã phê duyệt.
Kế hoạch quy hoạch này không chỉ giúp Đà Nẵng khai thác tối đa tiềm năng mà còn đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Với tầm nhìn đến năm 2050, Đà Nẵng hướng tới trở thành một thành phố hiện đại, bền vững và là động lực phát triển của khu vực miền Trung.
